C919-600 rozpoczął testy kołowania. COMAC rozwija wersję dla wysoko położonych lotnisk

Według informacji przekazanych przez chińskie media branżowe, samolot znajduje się przy linii montażu końcowego COMAC-a w Szanghaju, gdzie zakończono już integrację konstrukcji oraz podstawowe testy systemów pokładowych. Rozpoczęcie prób kołowania oznacza przejście programu do ostatniej fazy weryfikacji naziemnej przed uzyskaniem ostatecznej zgody na pierwszy oblot.

Odpowiedź na wymagania górskich lotnisk

Nowa wersja C919 została opracowana z myślą o obsłudze wysoko położonych lotnisk gdzieś wysokość usytuowania przekracza 2 438 metrów (8 tys. stóp) nad poziom morza. Operacje w takich warunkach należą do najbardziej wymagających w lotnictwie cywilnym, ponieważ lotniska położone powyżej wysokości 1,5 tys. metrów n.p.m. charakteryzują się rozrzedzonym powietrzem, skomplikowanym terenem i zmiennymi warunkami pogodowymi, co stawia wyższe wymagania co do jakości samolotu i jego zdolności operowania.

Chiny posiadają obecnie 19 lotnisk na dużych wysokościach, to więcej niż jakikolwiek inny kraj na świecie, w tym najwyżej położone lotnisko komercyjne na świecie Daocheng Yading (ZUDC/DCY) na wysokości 14 472 stóp (4 411 m). Projektanci C919-600 wzięli pod uwagę wymagania dotyczące startów i lądowań na dużych wysokościach, aby sprostać wymaganiom górzystych zachodnich regionów Chin.

Warto dodać, że dotychczas segment ten był zdominowany przede wszystkim przez airbusy A319, w tym najnowszą wersję A319neo, a także starsze boeingi B737-700.

Krótszy kadłub i mniejsza liczba miejsc

COMAC zdecydował się na zastosowanie rozwiązania wykorzystywanego również przez innych producentów tj. skrócenia kadłuba i zmniejszenia masy własnej samolotu. Standardowy C919 ma długość 38,9 metra i może zabrać od 158 do 192 pasażerów, oferując zasięg od około 4 075 do 5 555 km. Wersja C919-600 otrzymała kadłub skrócony do około 34 metrów, co oznacza usunięcie sześciu sekcji konstrukcyjnych. Liczba miejsc została zmniejszona do przedziału 138–160 foteli, natomiast projektowany zasięg wynosi około 3 tys. kilometrów.

Maszyna nadal wykorzystuje silniki CFM LEAP-1C, jednak w wersji dostosowanej do eksploatacji na dużych wysokościach. Zmiany obejmują m.in. optymalizację parametrów startowych oraz zapewnienie odpowiednich osiągów także w przypadku awarii jednego z silników podczas startu. Zmniejszenie liczby miejsc i masy samolotu pozwala zwiększyć stosunek ciągu do masy, co poprawia osiągi podczas startów z lotnisk położonych wysoko nad poziomem morza.

Próby w Tybecie poprzedziły rozwój nowej wersji

Prace nad wariantem wysokogórskim poprzedziły testy standardowego C919 prowadzone jesienią 2024 roku na lotnisku Lhasa Gonggar w Tybecie, położonym na wysokości 3 569 metrów. W ich trakcie zbierano dane dotyczące pracy systemów pokładowych, jednostki APU oraz charakterystyk sterowania w warunkach obniżonego ciśnienia atmosferycznego. Wyniki posłużyły jako podstawa do opracowania wersji C919-600.

40 samolotów dla Tibet Airlines

Program nowego C919 rozwijany jest we współpracy z Tibet Airlines. Pierwsze porozumienie dotyczące wspólnego opracowania samolotu podpisano w 2023 r., natomiast podczas Singapore Airshow 2024 przewoźnik zawarł warunkową umowę zakupu 40 egzemplarzy C919-600, stając się pierwszym klientem programu.

Projektowany zasięg około 3 tys. km odpowiada potrzebom połączeń z Lhasy, Qamdo czy Nyingchi do największych portów lotniczych zachodnich Chin, takich jak Chengdu, Chongqing czy Xi'an.

Testy kołowania przed pierwszym lotem

Obecnie prowadzone próby obejmują sprawdzenie działania układu hamulcowego, sterowania przednim podwoziem oraz zachowania samolotu podczas kołowania z różnymi prędkościami. Weryfikowane są również parametry pracy podwozia oraz systemów elektronicznych odpowiedzialnych za kontrolę maszyny na ziemi.

Po zakończeniu pełnego programu prób naziemnych producent będzie mógł wystąpić o zgodę na wykonanie pierwszego lotu.

Powiększenie rodziny C919

Rozwój wariantu C919-600 wpisuje się w szerszą strategię rozbudowy rodziny chińskiego samolotu wąskokadłubowego. Podstawowa wersja C919 jest obecnie sukcesywnie dostarczana krajowym przewoźnikom, a równolegle trwają działania związane z uzyskaniem certyfikacji poza Chinami.

Informacyjnie o C919

COMAC C919 to dwusilnikowy odrzutowiec, który w zależności od konfiguracji może pomieścić od 158 do 192 pasażerów, a jego zasięg określono, w zależności od wersji, od 4 tys. do 5,5 tys. km. Jest to także bezpośrednia konkurencja dla najpopularniejszych samolotów pasażerskich świata, boeinga 737 i airbusa A320. C919 otrzymał certyfikat typu, po tym jak chiński regulator lotnictwa cywilnego, Civil Aviation Administration of China zatwierdził dokumenty certyfikacyjne samolotu we wrześniu 2022 r. Jeżeli chcecie zobaczyć jak wygląda wnętrze jednego z samolotów C919, to zapraszamy do naszego artykułu "Zaglądamy na pokład chińskiego comaca C919 (zdjęcia)".

Maszyna jest napędzana wyłącznie silnikami CFM International LEAP-1C. Firma planuje rozszerzyć projekt o nowe powiększone oraz pomniejszone warianty samolotu oraz wersje cargo i VIP. Do 2040 r. producent chciałby zdobyć jedną trzecią udziałów w chińskim rynku samolotów wąskokadłubowych i jedną piątą w rynku światowym. Szacuje się, że w ciągu najbliższych 20 lat Chiny mogą odebrać około 5 tys. nowych samolotów o łącznej wartości 670 mld dolarów.

Chiny przyspieszają także wysiłki mające na celu przełamanie duopolu Airbusa i Boeinga. COMAC chciałby, aby C919 niebawem uzyskał europejski certyfikat, który otworzy drogę do wejścia na lukratywny, unijny rynek. Choć EASA na razie studzi emocje i twierdzi, że do pełnej certyfikacji potrzeba około 5 lat, co doprowadziło do opóźnień dostaw nowych Airbusów dla chińskich linii.  

Od 2019 r. sześć odrzutowców C919 przeprowadziło serię testów naziemnych i lotniczych w takich miastach jak Szanghaj, Yanliang, Dongying i Nanchang, a także wysoko położonych lotnisk. Na koniec maja br. program C919 liczy 1 150 zamówionych maszyn plus 138 opcji oraz podpisanych wiele listów intencyjnych. Do tej pory producent dostarczył 38 samolotów tego typu do czterech linii lotniczych: Air China (11), China Eastern (16), China Southern (10) oraz COMAC Express (1).